İşe Giriş Sağlık Raporu Nasıl Alınır? (2026)

İşe yeni başlayacak her çalışan için işverenin ilk yasal yükümlülüklerinden biri işe giriş sağlık raporu aldırmaktır. Bu rapor, çalışanın yapacağı işe sağlık açısından uygun olup olmadığını belirleyen, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na dayanan zorunlu bir belgedir. Çoğu işveren bu süreci formaliteden ibaret sansa da, eksik veya hatalı alınmış bir rapor hem idari para cezasına hem de iş kazası halinde ağır hukuki sorumluluğa yol açabilir. Bu rehberde raporu kimin verebileceğini, ne kadar tutacağını, ne zaman geçerli olduğunu ve sık yapılan hataları somut ayrıntılarla ele alıyoruz.

İşe Giriş Sağlık Raporu Nedir ve Neden Zorunludur?

İşe giriş sağlık raporu, bir çalışanın işe başlamadan önce yapacağı işin niteliğine göre yürütülen tıbbi muayene sonucunda düzenlenen, “işe uygundur / şartlı uygundur / uygun değildir” sonucunu içeren resmi sağlık belgesidir. Yasal dayanağı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 15. maddesi ile İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği‘dir. Kanun, işverene çalışanlarının sağlık gözetiminden sorumlu olma yükümlülüğü getirir; işe giriş muayenesi bu gözetimin başlangıç noktasıdır.

Rapor olmadan işe başlatılan bir çalışan, daha ilk gününde işvereni denetimde ceza riskine sokar. Üstelik tehlikeli işlerde çalışacak birinin örneğin yüksekte çalışmaya, gece vardiyasına veya gürültülü ortama uygunluğu belgelenmemişse, oluşabilecek meslek hastalığı ya da iş kazasında işverenin kusur oranı belirgin biçimde artar.

İşe Giriş Sağlık Raporunu Kim Verebilir?

Raporu kimin düzenleyebileceği, işyerinin tehlike sınıfına göre değişir. Tehlike sınıfları “az tehlikeli”, “tehlikeli” ve “çok tehlikeli” olmak üzere üçe ayrılır ve işyerinin NACE faaliyet koduna göre belirlenir.

• Az tehlikeli işyerleri: İşe giriş raporu, işyeri hekiminin yanı sıra kamu sağlık hizmeti sunucuları (Aile Sağlığı Merkezi / ASM hekimi, toplum sağlığı merkezi) veya hizmet aldığınız Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) hekimi tarafından düzenlenebilir.
• Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri: Rapor mutlaka işyeri hekimi tarafından düzenlenmek zorundadır. Bu işyerlerinde ASM hekiminin verdiği rapor geçerli sayılmaz.

İşyeri hekimi zorunluluğunun hangi işletmeler için doğduğunu merak ediyorsanız işyeri hekimi zorunluluğu rehberimizde çalışan sayısı ve tehlike sınıfı eşiklerini ayrıntılı bulabilirsiniz.

Rapor İçin Hangi Muayene ve Tetkikler Yapılır?

İşe giriş muayenesi yalnızca tansiyon ölçmekten ibaret değildir. Hekim, çalışanın özgeçmişini, alışkanlıklarını ve yapacağı işin risklerini değerlendirerek aşağıdaki tetkikleri isteyebilir:

1. Anamnez ve fizik muayene: Geçmiş hastalıklar, ameliyatlar, sürekli kullanılan ilaçlar sorgulanır.
2. Akciğer grafisi (PA akciğer): Özellikle tozlu, dumanlı ortamlarda çalışacaklar için.
3. Odyometri (işitme testi): Gürültülü ortamlarda çalışacaklar için referans değer oluşturur.
4. Solunum fonksiyon testi (SFT): Kimyasal, toz veya gaz maruziyeti olan işlerde.
5. Kan ve idrar tahlilleri: Kurşun, ağır metal gibi maruziyet riski olan işlerde biyolojik izlem amacıyla.
6. EKG ve göz muayenesi: Yüksekte çalışma, sürücülük, vardiyalı işler için sıklıkla istenir.

İstenecek tetkiklerin kapsamı, işin tehlike sınıfı yükseldikçe genişler. Bu nedenle az tehlikeli bir ofis çalışanının raporu birkaç dakikada çıkabilirken, çok tehlikeli bir maden veya inşaat çalışanının raporu ek tetkikler nedeniyle birkaç güne yayılabilir.

Tehlike Sınıfına Göre Rapor Geçerlilik Süreleri

İşe giriş raporu bir kez alınıp sonsuza kadar geçerli olmaz. İlk rapordan sonra, çalışan görevde olduğu sürece periyodik sağlık muayeneleri tekrarlanır. Bu periyotlar tehlike sınıfına göre yönetmelikle belirlenmiştir:

Tehlike Sınıfı	Periyodik Muayene Aralığı	Raporu Kim Düzenler?
Az Tehlikeli	En geç 5 yılda bir	İşyeri hekimi / ASM / OSGB
Tehlikeli	En geç 3 yılda bir	İşyeri hekimi
Çok Tehlikeli	En geç 1 yılda bir	İşyeri hekimi

Ayrıca iş değişikliği, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan devamsızlık durumlarında, periyot beklenmeden yeni bir muayene yapılması gerekir. Bu da işe giriş raporunun aslında daha geniş bir sağlık gözetimi sürecinin ilk halkası olduğunu gösterir.

İşe Giriş Sağlık Raporu Ücreti Ne Kadar? (2026)

Ücret, raporu nereden aldığınıza ve istenen tetkik sayısına göre değişir. 2026 yılı için piyasadaki tipik aralıklar şöyledir:

• Aile Sağlığı Merkezi (ASM) / kamu: Az tehlikeli işler için işe giriş muayenesi çoğunlukla ücretsiz veya çok düşük bir katkı payı ile yapılır.
• OSGB üzerinden sade rapor: Yaklaşık 300-700 TL bandında, ek tetkik içermeyen temel muayene.
• Ek tetkikli (odyometri, SFT, akciğer grafisi) paket: 800-2.500 TL arasında değişebilir; tehlike sınıfı ve istenen tetkik sayısı arttıkça yükselir.

Bu rakamlar şehir, kurum ve paket içeriğine göre farklılaşır. Çok çalışanlı işletmeler genellikle OSGB ile yıllık sözleşme yaparak birim maliyeti düşürür. Önemli olan ucuzluk değil, raporun tehlike sınıfına uygun ve eksiksiz tetkiklerle düzenlenmesidir; eksik tetkikli ucuz rapor, denetimde geçersiz sayılabilir.

İşe Giriş Raporu Almanın Adım Adım Süreci

1. Tehlike sınıfını belirleyin: İşyerinizin NACE koduna göre az/tehlikeli/çok tehlikeli sınıfını tespit edin; rapor mercii buna göre değişir.
2. Hekimi seçin: Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde işyeri hekimi/OSGB; az tehlikelide ek olarak ASM seçeneği vardır.
3. Çalışanı muayeneye yönlendirin: Kimlik ve varsa eski sağlık raporlarıyla başvuru yapılır.
4. Tetkikleri tamamlayın: Hekimin istediği grafiler, kan/idrar tahlilleri ve testler yaptırılır.
5. Raporu teslim alın ve özlük dosyasına koyun: “İşe uygundur” sonuçlu rapor, çalışanın özlük dosyasında saklanır.
6. Takip takvimini kurun: Tehlike sınıfına göre periyodik muayene tarihini ajandanıza işleyin.

Rapor sürecini işe giriş aşamasındaki diğer İSG yükümlülükleriyle birlikte planlamak işinizi kolaylaştırır. İş sağlığı ve güvenliği eğitimi yükümlülükleri için İSG eğitimi rehberimize göz atabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar ve Cezalar

İşverenlerin işe giriş raporu konusunda en sık düştüğü hatalar şunlardır:

• Raporsuz işe başlatma: En yaygın ve en riskli hatadır. Çalışan ilk gün işe başladıysa raporun o tarihten önce alınmış olması gerekir.
• Yanlış mercii kullanma: Tehlikeli işyerinde ASM hekiminden alınan rapor geçersizdir.
• Eksik tetkik: Gürültülü ortamda odyometri yapılmadan verilen rapor, meslek hastalığı davasında işverenin aleyhine yorumlanır.
• Periyodik muayeneyi unutmak: İlk raporu alıp yenilemeyi atlamak, sağlık gözetimi yükümlülüğünün ihlalidir.

6331 sayılı Kanun’a göre sağlık gözetimi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, çalışan başına idari para cezası doğurur. Bu cezalar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir ve birden fazla çalışan için katlanarak artabilir; dolayısıyla raporu zamanında ve doğru almak, cezadan çok daha ekonomiktir.

İşe giriş raporunun personel dosyasındaki yerini, hijyen belgesi ve özlük kayıtlarıyla birlikte hangi belgelerin bulunması gerektiğini personel sağlık dosyası rehberimizde ayrıca ele aldık.

Gece postasında çalışacak personelin çizelgesini kurarken uyulması gereken kuralları nöbet çizelgesi nasıl hazırlanır yazımızda özetledik.

Sık Sorulan Sorular

İşe giriş sağlık raporu işe başlamadan önce mi alınmalı?

Evet. Çalışan fiilen işe başlamadan önce raporun düzenlenmiş ve “işe uygundur” sonucunun alınmış olması gerekir. İşe başladıktan sonra geriye dönük alınan rapor, denetimde sorun yaratır.

ASM’den alınan rapor her işyeri için geçerli mi?

Hayır. Aile Sağlığı Merkezi raporu yalnızca az tehlikeli işyerleri için kabul edilir. Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde rapor işyeri hekimi tarafından düzenlenmek zorundadır.

Rapor kaç yıl geçerlidir?

İlk rapordan sonra yenileme periyodu tehlike sınıfına göre değişir: az tehlikelide en geç 5 yıl, tehlikelide 3 yıl, çok tehlikelide 1 yıl. Ayrıca iş değişikliği veya iş kazası gibi durumlarda periyot beklenmeden yenilenir.

İşe giriş raporu maliyeti işçiden mi kesilir?

Hayır. Sağlık gözetiminin tüm maliyeti işverene aittir; çalışandan talep edilemez. İşe giriş muayenesi masrafını işçiye yıkmak yasaya aykırıdır.

Rapor “şartlı uygun” çıkarsa ne olur?

Hekim, çalışanın belirli koşullarla (örneğin gece vardiyası olmadan, ağır kaldırmadan) işe uygun olduğunu belirtebilir. Bu durumda işveren, çalışanı bu kısıtlamalara uygun bir görevde çalıştırmak zorundadır.

Bu Rehberle Birlikte Okunanlar

Sağlık raporunun zorunlu ek belge olduğu mesleklerden biri özel güvenlik görevliliğidir; başvuru sırasını özel güvenlik kimlik kartı rehberi anlatıyor.