İş Güvenliği Uzmanı Ne İş Yapar, Nasıl Olunur? (2026)

İş güvenliği uzmanı, işyerlerinde iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi için çalışan, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sisteminin işletme içindeki teknik sorumlusudur. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile birlikte iş güvenliği uzmanı görevlendirmek pek çok işyeri için yasal bir zorunluluk hâline gelmiştir. Bu rehberde iş güvenliği uzmanının ne iş yaptığını, sınıflarını, nasıl olunacağını ve işverenlerin bu konudaki yükümlülüklerini 2026 yılı güncel mevzuatı çerçevesinde ele alıyoruz.

İş Güvenliği Uzmanı Nedir?

İş güvenliği uzmanı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş, İSG alanında belge sahibi teknik personeldir. Genellikle mühendis, mimar veya teknik öğretmen kökenli olan bu uzmanlar, Bakanlık onaylı eğitim ve sınav süreçlerini tamamlayarak belgelerini alırlar. Temel amaçları; işyerindeki riskleri tespit etmek, bu riskleri kaynağında ortadan kaldıracak önlemleri belirlemek ve çalışanların güvenli bir ortamda çalışmasını sağlamaktır.

İş güvenliği uzmanı, işyerinde tek başına değil; işyeri hekimi, diğer sağlık personeli ve çalışan temsilcileri ile birlikte oluşturulan İSG ekibinin bir parçası olarak görev yapar. Bu ekip anlayışı, 6331 sayılı Kanun’un öngördüğü koruyucu ve önleyici yaklaşımın temelini oluşturur.

İş Güvenliği Uzmanı Ne İş Yapar?

İş güvenliği uzmanının görevleri İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Başlıca görevleri şunlardır:

Risk değerlendirmesi: İşyerindeki tehlikeleri tespit eder, risklerin analizini yapar ve önleyici tedbirleri içeren risk değerlendirme raporunu hazırlar.
Rehberlik ve danışmanlık: Makine, tesis ve çalışma yöntemleri konusunda işverene teknik rehberlik yapar.
Eğitim ve bilgilendirme: Çalışanlara işe başlamadan önce ve periyodik olarak İSG eğitimleri verir.
Denetim ve kontrol: İşyerini düzenli olarak gezerek eksik ve uygunsuzlukları tespit eder, İSG kurulunda görüşülmek üzere kayıt altına alır.
Acil durum planlaması: Yangın, deprem, tahliye gibi acil durumlar için plan hazırlanmasına ve tatbikat yapılmasına katkı sağlar.
İş kazası ve ramak kala analizi: Yaşanan olayları inceler, kök nedenleri belirler ve tekrarını önleyecek önlemleri raporlar.

İş Güvenliği Uzmanı Sınıfları

İş güvenliği uzmanları sahip oldukları belgeye göre üç sınıfa ayrılır. Hangi sınıf uzmanın görevlendirileceği, işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenir:

C sınıfı: Az tehlikeli işyerlerinde görev alabilir.
B sınıfı: Az tehlikeli ve tehlikeli işyerlerinde görev alabilir.
A sınıfı: Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli tüm işyerlerinde görev alabilir.

Uzmanlar genellikle C sınıfı belge ile başlar; belirli süre çalışıp gerekli deneyimi kazandıktan ve ilgili sınavlarda başarılı olduktan sonra B ve A sınıfına yükselebilir.

İş Güvenliği Uzmanı Nasıl Olunur?

İş güvenliği uzmanı olmak için izlenmesi gereken adımlar genel olarak şöyledir:

Mühendislik, mimarlık, teknik öğretmenlik veya iş sağlığı ve güvenliği ön lisans/lisans bölümlerinden mezun olmak.
Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş bir eğitim kurumunda İSG uzmanlık eğitimini (teorik ve uygulamalı bölümler) tamamlamak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın açtığı iş güvenliği uzmanlığı sınavına girmek ve başarılı olmak.
Sınavı geçtikten sonra C sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesini almak.
Sahada deneyim kazanarak ve gerekli süre ile sınav şartlarını sağlayarak B ve A sınıfına yükselmek.

İş sağlığı ve güvenliği ön lisans mezunları doğrudan C sınıfı belge alabilirken, iş sağlığı ve güvenliği lisans programı mezunları belirli şartlarda B sınıfı belgeye başvurabilmektedir. Güncel şartlar için Bakanlığın İSG Genel Müdürlüğü duyurularının takip edilmesi önerilir.

İşverenler İçin İş Güvenliği Uzmanı Zorunluluğu

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışan sayısı ve tehlike sınıfı ne olursa olsun bir veya daha fazla çalışanı bulunan tüm işyerlerini kapsar. İşverenler, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına uygun sınıfta iş güvenliği uzmanı görevlendirmek zorundadır. Bu hizmet, işyeri bünyesinde uzman istihdam edilerek veya Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) ile sözleşme yapılarak sağlanabilir.

İş güvenliği uzmanı görevlendirmeyen işverenler için 6331 sayılı Kanun’da idari para cezaları öngörülmüştür. Bu cezalar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir ve görevlendirilmeyen her ay için ayrı ayrı uygulanır; ihmalin sürmesi hâlinde ceza tutarı katlanarak artar. Bu nedenle yükümlülüklerin zamanında yerine getirilmesi, hem çalışan güvenliği hem de mali risk açısından kritik önem taşır. Güncel ceza tutarları için Bakanlığın ilgili yıla ait tebliğlerinin esas alınması gerekir.

Uzmanın işyerindeki görevlendirmesinin resmî olarak nasıl kayda geçtiğini ve işverenin hangi onayları vermesi gerektiğini İSG-KATİP rehberimizde anlattık.

Sık Sorulan Sorular

İş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi aynı kişi olabilir mi?

Hayır. İş güvenliği uzmanı teknik konulardan, işyeri hekimi ise çalışanların sağlık gözetiminden sorumludur. Bunlar farklı belgeler gerektiren ayrı görevlerdir ve genellikle farklı kişiler tarafından yürütülür. Küçük işyerlerinde işveren, belirli eğitim şartlarını sağlaması hâlinde bazı İSG görevlerini kendisi üstlenebilir.

İş güvenliği uzmanı belgesinin geçerlilik süresi var mı?

İş güvenliği uzmanlığı belgesi süreklidir; ancak uzmanların bilgi ve becerilerini güncel tutmak için belirli aralıklarla yenileme (yenileme eğitimi) programlarına katılmaları beklenir. Ayrıca mevzuat değişikliklerinin düzenli takibi mesleğin gereklerindendir.

İş güvenliği uzmanı işyerinde ne kadar süre bulunmalı?

Uzmanın işyerinde geçirmesi gereken asgari süre, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre ilgili yönetmelikte dakika/çalışan bazında belirlenmiştir. Çok tehlikeli işyerlerinde çalışan başına ayrılması gereken süre, az tehlikeli işyerlerine göre daha fazladır.

İş güvenliği uzmanı, işyerlerinde kaza ve meslek hastalıklarını önlemenin en önemli yapı taşlarından biridir. Uzmanın hazırladığı risk değerlendirmesi, verdiği eğitimler ve yürüttüğü denetimler; hem çalışanların hayatını korur hem de işvereni yasal risklerden uzak tutar. Bu sürecin dijital olarak takip edilmesi ise periyodik kontroller, İSG kayıtları ve önleyici bakımın hiçbir aşamasının atlanmamasını sağlar. Konuyla ilgili olarak İSG eğitimi nedir, kimlere zorunlu ve işe giriş sağlık raporu nasıl alınır yazılarımızı da inceleyebilirsiniz.

İş güvenliği ve bakım süreçlerinizi dijitalleştirmek mi istiyorsunuz? Periyon, tesis bakımı ile İSG yönetimini tek panelde toplar; ekipman, arıza, periyodik kontrol ve İSG kayıtlarını dijital olarak takip edersiniz.