YÖK Mikro Yeterlilik Yönetmeliği: Öğrenen İçin Özet (2026)
Yükseköğretim Kurulu (YÖK), üniversitelerde kısa süreli ve belgelendirilen eğitimlerin çerçevesini çizen düzenlemeyi 2026’da yürürlüğe koydu. Metnin resmî adı “Yükseköğretim Kurumlarında Mikro Yeterlilikler Çerçevesine İlişkin Usul ve Esaslar”dır. Günlük dilde ve aramalarda çoğunlukla “mikro yeterlilik yönetmeliği” diye anılır. Bu yazıda da okunabilirlik için zaman zaman bu ifadeyi kullanıyoruz, ancak hukuki niteliği bir yönetmelik değil, YÖK Genel Kurulu kararıyla yürürlüğe giren usul ve esaslardır.
Düzenlemeyle ilgili yazıların çoğu üniversite yönetimine seslenir: senato kararı, komisyon kurulması, program açma başvurusu. Bu özet ise madalyonun öbür yüzüne bakıyor. Mikro yeterlilik eğitimi almayı düşünen öğrenciler, çalışanlar ve başvuru dosyasında bu belgeyi gören işverenler için metnin ne söylediğini, hangi sınırları koyduğunu ve bir belgenin nasıl okunacağını sadeleştiriyoruz. Madde numaralarını, metnin kendisine dönüp bakabilmeniz için parantez içinde veriyoruz.
Düzenleme kimleri ilgilendiriyor?
Usul ve Esaslar; mikro yeterliliklerin tasarlanması, açılması, yürütülmesi, ölçülmesi, tanınması, AKTS ile kredilendirilmesi ve belgelendirilmesi süreçlerini kapsar (Madde 2). Kapsamdaki “yükseköğretim kurumu” ifadesi üniversiteleri, yüksek teknoloji enstitülerini ve vakıf meslek yüksekokullarını anlatır (Madde 4).
Metnin “öğrenen” tanımı ise özellikle geniş tutulmuştur: örgün veya yaygın eğitimde, iş başında ya da serbest öğrenme ortamlarında, rehberli veya bağımsız olarak bilgi ve becerisini geliştiren herkes öğrenendir (Madde 4). Yani düzenleme yalnızca kayıtlı lisans öğrencilerini değil, mezunları ve çalışan yetişkinleri de ilgilendirir.
| Kim? | Düzenlemede onu ilgilendiren kısım |
|---|---|
| Lisans / önlisans öğrencisi | Kazanılan AKTS’nin diploma programına sayılması ve sınırları (Madde 10) |
| Çalışan / mezun | Kısa süreli eğitimle belge almak; belgenin içeriği (Madde 8, EK-1) |
| Kurum dışında eğitim almış kişi | Üniversiteye tanınma başvurusu (Madde 9) |
| İşveren / İK birimi | Belgenin neyi kanıtladığını okumak: düzey, iş yükü, ölçme yöntemi (EK-1) |
Mikro yeterlilik tam olarak nedir?
Metindeki tanıma göre mikro yeterlilik; yükseköğretime ilişkin belirli bir alanda veya konuda, kısa süreli ve esnek öğrenme yollarıyla kazanılan, öğrenme çıktıları ölçme ve değerlendirmeyle doğrulanan ve kalite güvencesi sağlanmış küçük ölçekli yeterliliktir (Madde 4). Tanımdaki üç unsur öğrenen açısından önemlidir:
- Kısa ve esnek: Tam bir diploma programı değildir. Modüler yapıda ya da kısa süreli öğretim programı olarak düzenlenebilir (Madde 6).
- Ölçülmüş: Katılım tek başına yetmez. Öğrenme çıktılarının bir ölçme ve değerlendirmeyle doğrulanması gerekir.
- Düzeyli: Her mikro yeterliliğin Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi’ndeki (TYÇ) 5, 6, 7 veya 8’inci düzeylerden birine karşılık gelmesi beklenir (Madde 4, EK-1).
Bu yönüyle mikro yeterlilik, yalnızca katılımı belgeleyen klasik bir sertifikadan ayrılır. Kavramın genel çerçevesi ve üniversitelerdeki karşılığı için mikro yeterlilik nedir rehberimize bakabilirsiniz. Mesleki alandaki karşılığıyla karıştırılmaması için de not düşelim: MYK’nın verdiği mesleki yeterlilik belgesi ayrı bir sistemdir ve MYK belgesi nasıl alınır yazımızda ele alınmıştır.
Kazandığınız krediler diplomanıza ne kadar sayılır?
Öğrenciler için en somut hüküm Madde 10’dadır. Burada iki sayısal sınır vardır:
- %10 sınırı: Mikro yeterlilik eğitimleri karşılığında kazanılan AKTS kredileri, ilgili programın toplam AKTS kredisinin %10’unu aşamaz. Örneğin 240 AKTS’lik bir lisans programında bu tavan 24 AKTS’ye karşılık gelir.
- %50 uzaktan eğitim sınırı: Bir öğrenen için AKTS transferi teklif edilen mikro yeterlilik eğitimlerinin en fazla %50’si uzaktan eğitim olarak alınabilir.
Ayrıca mikro yeterliliklerin AKTS karşılıkları diploma ekinde veya transkriptte gösterilir; eğitimler bir ders adı altında birleştirilerek de belirtilebilir (Madde 10). Metin, 1 AKTS kredisini 25 saatlik öğrenen iş yükü olarak tanımlar (Madde 4). Dolayısıyla “5 AKTS’lik bir mikro yeterlilik” ifadesi, yaklaşık 125 saatlik toplam iş yükü anlamına gelir. Bu süre yalnızca ders saatini değil, okuma, ödev ve proje gibi bireysel çalışmayı da kapsar.
Dikkat edilecek nokta şudur: bu sınırlar diploma programına sayılacak kredi için geçerlidir. Mezun ya da çalışan biri, diplomasıyla ilişkilendirmeden de mikro yeterlilik belgesi alabilir. Hangi kredinin hangi derse sayılacağına ise metne göre üniversitenin senatosu ve senatonun görevlendirdiği birim karar verir (Madde 5, 9).
Kurum dışında aldığınız eğitim tanınabilir mi?
Evet, ama otomatik olarak değil. Yükseköğretim kurumu dışında tamamlanan mikro yeterlilik eğitimlerinin tanınması için öğrenen, üniversitenin görevli birimine yazılı başvuru yapar (Madde 9). Başvuruyu şu koşullar belirler:
- Başvuru belgeleri EK-1’deki asgari bilgileri içermelidir. Yalnızca katılım yazan bir sertifika bu nedenle yetersiz kalabilir.
- Eğitimi verenlerin nitelikleri ve eğitim sürecine ait kayıtlar takip edilebilir ve kanıtlanabilir olmalıdır. Üniversite bu bilgilerin doğruluğunu teyit etmekle yükümlüdür.
- Eğitim bir dersten muafiyet için kullanılacaksa, o dersin öğrenen tarafından daha önce alınmamış olması gerekir.
- Koşullara uyan eğitimi tanıma ve AKTS kredisini belirleme yetkisi senatodadır. Değerlendirmelere karşı itirazları da senatonun görevlendirdiği birim karara bağlar (Madde 5).
Tanınma sürecinin üniversite tarafındaki işleyişi, yani başvurunun nasıl incelendiği ve hangi belgelerin istendiği, MYYS’in kurum dışı eğitimlerin tanınması (Madde 9) yazısında madde düzeyinde anlatılıyor.
Mikro yeterlilik belgesi nasıl okunur? (EK-1 kontrol listesi)
Eğitimi başarıyla tamamlayana ilgili üniversite tarafından bir mikro yeterlilik belgesi verilir (Madde 8). Metin bu belgeyi dijital sertifika olarak tanımlar ve EK-1’de asgari 11 bilgi sayar. İşverenler ve başvuru dosyası değerlendiren İK uzmanları, bir belgeyi aşağıdaki listeyle okuyabilir:
| EK-1 bilgisi | Okurken sorulacak soru |
|---|---|
| Öğrenenin kimliği, eğitimin adı | Belge kişiye ve konuya açıkça bağlı mı? |
| Sertifikayı veren kurum, sertifika tarihi | Veren bir yükseköğretim kurumu mu? Bilgi güncel mi? |
| Öğrenme çıktıları | Kişinin ne yapabildiği ölçülebilir biçimde yazılmış mı? |
| Kavramsal iş yükü (AKTS) | Eğitimin hacmi ne kadar? (1 AKTS = 25 saat) |
| Düzey | TYÇ’de hangi düzeye karşılık geliyor? |
| Ölçme ve değerlendirme türü ve yöntemi | Sınav mı, proje mi, uygulama mı yapıldı? |
| Katılım şekli | Yüz yüze mi, uzaktan mı, karma mı? |
| Başarı kriterleri | Hangi eşiği geçen belge almış? |
| Kalite güvencesi yaklaşımı | Hangi mekanizmalarla güvence sağlanmış? |
Usul ve Esaslar, kazanılan öğrenme çıktıları ile kredi bilgilerinin dijital cüzdanda oluşturulan dijital rozete işlenmesini öngörür (Madde 6). Dijital cüzdan, öğrenenin belgelerini kendi kontrolünde saklayıp paylaşabildiği platform olarak tanımlanır (Madde 4). Metin belirli bir teknik standart adı vermez. Rozetin nasıl doğrulandığına dair pratik bilgi için dijital rozet (Open Badge) nasıl doğrulanır yazımıza bakabilirsiniz. Alanların tek tek açıklaması ise MYYS’in EK-1 zorunlu alanlar rehberinde yer alıyor.
Eğitim seçerken bakılacak kriterler
Düzenleme, bir mikro yeterlilik programının nasıl tasarlanacağına dair ilkeler koyar (Madde 6, 11). Bu ilkeler, öğrenen açısından bir programı karşılaştırırken kullanılabilecek pratik ölçütlere dönüşür:
- Bilgi paketi var mı? Metne göre her mikro yeterlilik için öğrenme çıktılarını, değerlendirme yöntemlerini, başarı kriterlerini ve öğrenme kanıtlarını açıklayan bir bilgi paketi hazırlanır. Kayıt öncesinde bu paketi görmek mümkün olmalıdır.
- Ölçme nasıl yapılıyor? Ölçme ve değerlendirme süreçlerinin şeffaf, adil, takip edilebilir ve kanıtlanabilir olması ve sonuçların dijital belgeye yansıması öngörülür (Madde 11).
- Devam koşulları ne? Devam ve devamsızlık kuralları her üniversitenin senatosunca belirlenir (Madde 7). Program sayfasında bu bilgi açık olmalıdır.
- Uzaktan oran ne kadar? Krediyi diplomanıza saydırmayı düşünüyorsanız %50 uzaktan eğitim sınırını hesaba katın.
- Düzey ve iş yükü hedefinize uygun mu? Kariyer hedefinize göre doğru düzeyi seçmek, belgenin işe yarar olmasını belirler.
Mikro yeterliliklerin kariyer planında nasıl konumlandırılabileceğini mikro yeterlilik ile kariyerde fark yaratmak yazımızda, sürekli mesleki gelişimle ilişkisini de sürekli mesleki gelişim ve mikro yeterlilikler yazımızda ele aldık.
Sık sorulan sorular
Mikro yeterlilik belgesi diploma yerine geçer mi?
Hayır. Mikro yeterlilik küçük ölçekli bir yeterliliktir. Diploma programına sayılabilen kredisi de programın toplam AKTS’sinin %10’u ile sınırlıdır (Madde 10). Belge, diplomayı tamamlayan ya da ondan bağımsız bir kanıt olarak düşünülmelidir.
Mikro yeterlilik belgesini kim verir?
Eğitimi yükseköğretim kurumunda başarıyla tamamlayana belgeyi ilgili yükseköğretim kurumu verir (Madde 8). Kurum dışında alınan eğitimler ise ancak tanınma başvurusu ve senato kararıyla krediye dönüşebilir (Madde 9).
Online aldığım eğitimler sayılır mı?
Sayılabilir, ancak diploma programına transfer için teklif edilen mikro yeterlilik eğitimlerinin en fazla %50’si uzaktan eğitim olabilir (Madde 10). Ölçme ve değerlendirme de uzaktan ortama uygun sistemlerle yapılmalıdır (Madde 11).
Başvurum reddedilirse itiraz edebilir miyim?
Metin, tanınma başvurularına ilişkin değerlendirmelere karşı yapılan itirazların senato kararıyla oluşturulan görevli ve yetkili birim tarafından karara bağlanacağını öngörür (Madde 5). İtiraz süresi ve usulü her üniversitenin kendi esaslarında yer alır.
Sonuç: belgeyi değil, içindeki bilgiyi okuyun
YÖK’ün mikro yeterlilik düzenlemesi, kısa eğitimleri ölçülebilir ve taşınabilir hale getirmeyi amaçlıyor. Öğrenen için asıl soru, alınan belgenin EK-1’deki bilgileri taşıyıp taşımadığı ve kredinin hangi sınırlar içinde diplomaya sayılacağıdır. İşveren içinse belgenin değeri, öğrenme çıktısında, düzeyinde ve ölçme yönteminde saklıdır. Programları bu düzenlemeye göre kuracak üniversiteler için senato, komisyon ve başvuru sürecinin madde madde anlatımı MYYS’in YÖK mikro yeterlilik usul ve esasları: üniversiteler için tam rehber sayfasında bulunuyor.
Üniversiteniz için mikro yeterlilik (micro-credential) programı mı planlıyorsunuz? MYYS, YÖK uyumlu mikro yeterlilik tasarımı, eğitim ve belgelendirme süreçlerini tek sistemde yönetir.